Tag Archives: Jacek Purchla

Krakowski Europejczyk (pożegnanie dyrektora MCK)

jerzybukowskiJerzy Bukowski

Jestem pewien, że wiele osób na tej sali, które dobrze znają profesora Jacka Purchlę, podzielą ze mną to przekonanie: gdyby w Polsce dobierano ludzi na ważne stanowiska państwowe nie wedle klucza partyjnego, ale indywidualnych kompetencji, dawno już powinien On pełnić funkcję ministra kultury i dziedzictwa narodowego lub ambasadora RP w którymś z krajów Europy środkowej, na której dziejach tak znakomicie się zna.

Oczywiście można też spojrzeć na tę sprawę z drugiej strony: dzięki temu, że odradzająca się po 1989 roku Polska nie umiała do tej pory zaoferować Mu żadnej stosownej do wykazywanych przezeń od wielu lat niepospolitych zdolności funkcji państwowej, możemy cieszyć się Jego obecnością wśród nas i być dumni, że właśnie w Krakowie rozwija swoje talenty.

Dla mnie prof. Purchla to nie tylko przyjaciel z lat nauki w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bartłomieja Nowodworskiego, a potem kolega z pracy na Uniwersytecie Ekonomicznym, ale przede wszystkim najwybitniejszy z grona krakowskich uczonych, których można określić mianem Europejczyków. Jak mało kto rozumie, czym był, jest i winien być w przyszłości Stary Kontynent, którego jedną z pereł stanowi – także dzięki Niemu – Kraków.

To właśnie On wprowadzał podwawelski gród na europejskie salony jako wiceprezydent miasta na początku lat 90., współorganizator pamiętnej konferencji KBWE poświęconej dziedzictwu kulturowemu odbywającej się w 1991 roku w świeżo wyremontowanym Teatrze im. Juliusza Słowackiego, niestrudzony dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury, które zbudował, uformował i nadał mu światową rangę, prezes Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Uhonorowaniem tych i wielu innych zasług było przyznanie Mu w 2011 roku Nagrody Środkowoeuropejskiej (Mitteleuropapreis).

jacekpurchlaNie mam zamiaru wymieniać wszystkich funkcji, które pełnił i nadal wykonuje prof. Purchla (fot. Wikipedia), ponieważ już samo ich spamiętanie przekracza możliwości przeciętnego człowieka, a jednodniówka ma swoje prawa. Ograniczę się więc do osobistego wspomnienia z wczesnych lat 70., kiedy ukochany przez Niego Kraków był jeszcze zdołowanym przez komunistyczny reżim siermiężnym, zapyziałym miastem nie marzącym o pretendowaniu do bycia Europejską Stolicą Kultury, którą stał się w 2000 roku.

Byliśmy wtedy (jako jedyni pierwszoklasiści) członkami kółka historycznego prowadzonego przez dyrektora „Nowodworka” Henryka Sędziwego. Wracaliśmy z tych spotkań wieczorami, śledząc nocne życie Krakowa od placu na Groblach do ulicy Szpitalnej, przy której Jacek wówczas mieszkał. I właśnie podczas tych spacerów nauczyłem się od Niego bardzo wiele o historii mijanych budynków, którą już wówczas rzetelnie zgłębiał. Widać było, jak kocha dawną stolicę Rzeczypospolitej i jak wspaniale potrafi opowiadać o jej dziejach.

Jacku, nasz drogi Europejczyku, Kraków też Cię kocha i ceni za to, co dla niego zrobiłeś, prosząc zarazem, abyś w tym szlachetnym dziele nie ustawał, nawet gdybyś poszedł „w ministry” czy „w ambasadory”, czego Ci życzę nie tylko w uznaniu Twoich ogromnych zasług, ale także dla dobra Polski.

Zmiana dyrektora w MCK

jerzybukowskiJerzy Bukowski

Po 26 latach znakomitego kierowania Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie z funkcji dyrektora odchodzi jego założyciel – profesor Jacek Purchla. Obejmie ją 2 stycznia 2018 roku jego zastępczyni do spraw programowych (od 6 lat) doktor Agata Wąsowska-Pawlik, która odebrała już nominację od ministra kultury i dziedzictwa narodowego, a zarazem wicepremiera prof. Piotra Glińskiego.

Warto podkreślić, że to przekazanie odbyło się w niezwykle sympatycznej, „pokojowej” i apolitycznej atmosferze, co ostatnio rzadko się, niestety, zdarza przy zmianach szefów poważnych instytucji, także kulturalnych.

Nowa dyrektor MCK jest absolwentką Uniwersytetu Jagiellońskiego, na którym obroniła doktorat z historii sztuki. W Centrum pracuje od 1996 roku zajmując się organizowaniem wielkich wystaw oraz kontaktami międzynarodowymi. Jest narodowym koordynatorem Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018, członkinią Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM, współorganizatorką organizowanych od 6 lat Forów Dziedzictwa Kulturowego Europy Środkowej, od 2013 roku zasiada w Radzie Muzeum Etnograficznego w Krakowie.

mcklogoOdchodzący po ponad ćwierćwieczu chwalebnej pracy dla dobra polskiej i europejskiej kultury oraz ukochanego przezeń rodzinnego Krakowa prof. Purchla jest wykładowcą dwóch podwawelskich uniwersytetów, które sam ukończył: Ekonomicznego i Jagiellońskiego. Należy do grona najwybitniejszych w naszym kraju historyków sztuki i znawców dziedzictwa kulturowego oraz problematyki miejskiej, jest autorem licznych publikacji przetłumaczonych na kilka języków obcych, laureatem prestiżowej Nagrody Środkowoeuropejskiej (Mitteleuropapreis).

Z jego licznych funkcji społeczno-naukowych warto wymienić przede wszystkim prezesurę Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz członkostwo tytularne i stanowisko wiceprezydenta Comite International d’Histoire de l’Art (CIHA). Od 2000 r. przewodniczy Radzie Ochrony Zabytków przy ministrze kultury i dziedzictwa narodowego. W 2016 roku wybrano go na funkcję przewodniczącego Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO, którego 41. sesję z ogromnym powodzeniem zorganizował i poprowadził w Krakowie latem br. (uczestniczyło w niej prawie 2 tysiące osób ze 126 krajów).

Pod jego kierunkiem MCK osiągnęło imponujące rezultaty. Przygotowano w nim wiele wystaw, sesji, konferencji na temat dziedzictwa kulturowego Europy Środkowej i Wschodniej, w tym Krakowa oraz Polski, co zaowocowało wieloma publikacjami. Centrum prowadzi Akademię Dziedzictwa oraz organizuje program stypendialny MKiDN „Thesaurus Poloniae”, w którego ramach na badania dotyczące dziedzictwa kulturowego Europy Środkowej przyjeżdżają profesorowie i studenci z kilkudziesięciu krajów świata.

Nowa pani dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury otrzymuje tę ważną i prestiżową placówkę w stanie najwyższego rozwoju, a jako długoletnia wychowanka prof. Jacka Purchli z pewnością będzie umiała podtrzymać jej wysoki poziom, zwłaszcza że jej poprzednik będzie nadal aktywnie współpracował ze swoim „dzieckiem” twórczo wykorzystując swoje liczne kontakty – zwłaszcza po udanej sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO – w wielu krajach świata.

Lwowski doktorat honoris causa dla krakowskiego uczonego

jerzybukowskiJerzy Bukowski

Profesor Jacek Purchla, o którym niedawno obszernie tutaj pisałem z uwagi na dobiegającą końca 26-letnią misję kierowania przez niego Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie, otrzymał kolejny laur do swojej bogatej kolekcji zaszczytów: Narodowy Uniwersytet „Politechnika Lwowska” przyznał mu doktorat honoris causa w uznaniu dla jego znakomitych osiągnięć naukowo-badawczych na arenie międzynarodowej w kilku obszarach: historii sztuki, historii architektury, ochrony dziedzictwa kulturowego.

W jednomyślnej uchwale Senatu przypomniano, że to właśnie on rozpoczął przed ponad ćwierćwieczem pionierskie wówczas studia nad architekturą i urbanistyką Lwowa w XIX i XX wieku oraz nad rozwojem stolicy Galicji. Wyliczono, że prawie 50 publikacji, których autorem lub współautorem jest prof. Purchla, poświęconych zostało rozwojowi Lwowa i jego architekturze oraz roli Politechniki w kształtowaniu krajobrazu kulturowego miasta oraz regionu. Nie zapomniano także podkreślić jego wielkiej roli jako przewodniczącego Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO.

aulapolitechnikilwowskiejPodczas ceremonii wręczania doktoratu przez władze założonej w 1844 roku, najstarszej, a na przełomie XIX i XX wieku jedynej polskiej uczelni technicznej (na fotografii fragment auli Politechniki Lwowskiej, za Wikipedią), była również mowa o wieloletnich działaniach krakowskiego uczonego na rzecz zbliżenia Polaków i Ukraińców poprzez prowadzenie dialogu, otwartej dyskusji, współpracy, budowanie postawy wzajemnego szacunku i zrozumienia. Przełożyło się to na organizację przez MCK licznych konferencji, seminariów, wystaw, programów edukacyjnych i stypendialnych, w których często brali udział również pracownicy liczącego dzisiaj 35 tysięcy studentów Narodowego Uniwersytetu „Politechniki Lwowskiej”.